Lingwi
Ikseb l-App

Il-ħbieb u l-familja

Huwa stmat li għal kull persuna li għandha problema tal-logħob tal-azzard bejn ħamsa u 10 persuni huma affettwati b’mod negattiv. L-imġiba tal-lagħaba jista’ jkollha impatti soċjali, fiżiċi u finanzjarji fuq dawk li huma viċin tagħhom. Kemm jekk intom imsieħba, tfal, ġenituri, ħbieb fuq ix-xogħol jew ħbieb, l-imġiba u l-konsegwenzi tal-problema tal-logħob tal-azzard jista’ jkollhom impatt sinifikanti.

Kif tinduna li hemm problema

Illum, il-logħob tal-azzard issibu kullimkien. Huwa promoss ħafna u ġeneralment aċċettat fil-gruppi tal-etajiet kollha. Dan ifisser li aktar nies huma esposti għalih minn qatt qabel. In-nies jilagħbu għal ħafna raġunijiet – għall-eċitament, għall-gost tar-rebħa, jew biex ikunu soċjali. Ħafna drabi jista’ jkun diffiċli li tgħid meta jieqaf ikun gost u jibda jkun problema.

Il-logħob tal-azzard isir problema meta jagħmel ħsara lil:

• is-saħħa mentali jew fiżika

• ix-xogħol, l-iskola u attivitajiet oħra

• il-finanzi

• ir-reputazzjoni

• ir-relazzjonijiet mal-familja u l-ħbieb. 

Xi ħadd jista’ jibda jilgħab għall-gost, ikollu xi rebħiet bikrija, u mbagħad jibqgħu jilagħbu bit-tama li jerġgħu jirbħu u jesperjenzaw l-istess sentimenti tajba. Madankollu, meta jibdew jitilfu, partikolarment telfiet kbar, jista’ jibda ċ-ċiklu tal-logħob tal-azzard problematiku. Il-logħob tal-azzard jista’ jkun evażjoni għal nies li esperjenzaw bidla stressanti fil-ħajja, bħal mard jew divorzju, jew li jridu jinsew l-inkwiet tal-ħajja, bħal problemi b’relazzjonijiet jew problemi tal-flus. Oħrajn jistgħu jibdew jilagħbu għax iħossuhom waħedhom u jixtiequ l-kumpanija. 

Meta n-nies iduru għal-logħob tal-azzard fi żminijiet vulnerabbli ta’ ħajjithom, u dan isir mod kif ikampaw, jista’ jwassal għal logħob tal-azzard problematiku. Iż-żgħażagħ taħt it-18-il sena u persuni li trabbew f’dar mal-ġenituri jew in-nanniet li għandhom problemi tal-logħob tal-azzard huma f’riskju ogħla minn oħrajn li jiżviluppaw problema bil-logħob tal-azzard. Minkejja li m’hemmx drogi jew sustanzi involuti fil-logħob tal-azzard, il-logħob tal-azzard problematiku għandu effett simili fuq il-moħħ bħall-vizzji tad-drogi u l-alkoħol.

Kif tkun taf li xi ħadd għandu problema tal-logħob tal-azzard?

Apparti t-telf tal-flus, il-logħob tal-azzard problematiku jaffettwa l-ħajja kollha ta’ persuna u l-ħajja ta’ dawk viċin tagħhom. Jekk inti mħasseb dwar xi ħadd, oqgħod attent għal:

Sinjali relatati mal-flus

• dejn jew self inspjegabbli

• flus jew assi li jisparixxu

• ħafna self

• kontijiet mhux imħallsa jew notifiki ta’ skonnessjoni

• nuqqas ta’ ikel fid-dar

• it-telf ta’ wallets jew flus regolarment

• dikjarazzjonijiet finanzjarji neqsin

• kontijiet bankarji, self jew karti tal-krediti sigrieti

Problemi interpersonali

• burdati, rabja inspjegabbli

• dipressjoni

• kuntatt inqas mal-ħbieb

• ilmenti mill-familja li qed iħossuhom esklużi emozzjonalment

• evitar ta’ attivitajiet soċjali

• kontroll jew manipulazzjoni permezz ta’ theddid, gideb jew kariżma

• segretezza dwar attivitajiet

Sinjali relatati mal-ħin

• jisparixxu għal ammonti ta’ ħin li ma jistgħux jispjegaw

• ma jkollhomx ħin għal attivitajiet ta’ kuljum

• jużaw wisq sick leave u leave

• iqattgħu ammonti kbar ta’ ħin jitgħallmu dwar il-logħob tal-azzard

• idumu aktar biex jagħmlu biċċa xogħol (pereżempju, idumu sagħtejn biex iġibu l-ħalib mill-ħanut tal-kantuniera).

Kif tista’ tgħin lil xi ħadd li għandu problema tal-logħob tal-azzard

L-irkupru mill-problema tal-logħob tal-azzard mhijiex faċli. Huwa xogħol iebes u jeħtieġ ħafna inkoraġġiment. Ħafna nies li għandhom problemi bil-logħob tal-azzard jistgħu jdawru ħajjithom permezz tal-appoġġ ta’ persuni viċini tagħhom. L-għajnuna tista’ tiġi pprovduta għal appoġġ b’informazzjoni u pariri speċifikament adattati għas-sitwazzjoni tiegħek. Meta ma jkollokx problema bil-logħob tal-azzard inti stess, jista’ jkun diffiċli tifhem għaliex xi ħadd bi problema mhux sempliċiment jieqaf. Il-logħob tal-azzard problematiku għandu effett simili fuq il-moħħ bħall-vizzji tad-droga u tal-alkoħol, li jispjega għaliex li sempliċiment tipprova tieqaf mhuwiex biżżejjed biex dan jiġri. Dan jispjega wkoll għaliex ħafna nies iridu jipprovaw ħafna drabi qabel ma jieqfu b’suċċess. 

Jekk xi ħadd viċin tiegħek għandu problema tal-logħob tal-azzard, ma tistax tbiddlilhom l-imġiba tagħhom jew iġegħilhom jieqfu, imma tista’ tgħinhom. Tista’ tagħmilha ċara li l-logħob tal-azzard tagħhom qed jaffettwa lill-oħrajn, li għandhom bżonn jiksbu l-għajnuna, li l-għajnuna hija disponibbli u li taħdem.

Ħu ħsieb it-tfal tiegħek

Meta ġenitur ikollu problema tal-logħob tal-azzard, din jista’ jkollha impatt kbir fuq it-tfal. Studji juru li t-tfal ta’ persuni li għandhom problemi tal-logħob tal-azzard huma ħafna aktar probabbli li jkollhom problemi tal-logħob aktar tard f’ħajjithom. Huwa importanti li tgħin lit-tfal affettwati mil-logħob tal-azzard. Għalkemm jistgħu ma jgħidu xejn, jistgħu jħossuhom iżolati, irrabjati u dipressi minħabba dak li qed jiġri d-dar.

F’każi estremi, il-logħob tal-azzard jista’ jfisser li t-tfal

• ma jkollhomx biżżejjed x’jieklu

• ma jkunx jista’ jkollhom ħwejjeġ jew żraben ġodda meta jkollhom bżonnhom

• jitilfu opportunitajiet ta’ attivitajiet bħall-isports, ħarġiet tal-iskola, kampijiet jew lezzjonijiet tal-mużika

• ikollhom problemi bl-istudji tagħhom

• ikollhom jieħdu xi responsabbiltajiet “adulti”, bħal jieħdu ħsieb tfal iżgħar minnhom

• jaraw argumenti u tensjoni li dejjem tiżdied

• jesperjenzaw il-vjolenza fil-familja

• jesperjenzaw familja li titkisser

• jistgħu jispiċċaw bla dar

Biex timminimizza l-effett fuq it-tfal u tappoġġahom emozzjonalment:

• inkoraġġihom jitkellmu liberament dwar x’qed iħossu, imma ħallihom jagħmlu dan meta jkunu lesti

• assigurahom li huma mhumiex responsabbli

• ipprova żommhom involuti f’attivitajiet tal-familja

• ipprova tinvolvihomx wisq biex jgħinu jsolvu l-problemi finanzjarji u oħrajn ikkawżati mil-logħob tal-azzard

 • żgura li jifhmu li l-familja jista’ jkollha tagħmel baġit, imma huma mhu se jiġrilhom xejn

• tmaqdarx il-persuna li għandha l-problema tal-logħob billi dan jista’ jħawwadhom – issepara l-persuna mill-imġiba u rrikonoxxi li l-imġiba hija ħażina, mhux il-persuna